ب - ترجمهء تفسير طبرى ج - ترجمهء تاريخ طبرى ، كه در سنهء 356 هجرى به امر امير ابوصالح منصور بن نوح سامانى كه بر زبان ابى الحسن الفايق الخاصّة پيغام فرستاد سوى ابو على محمّد بن محمد البلعمى الوزير ، و وى آن را به پارسى درى برگردانيد . اين كتاب هم در غايت فصاحت و سادگى است . د - حدود العالم من المشرق الى المغرب . « 1 » 3 - 2 . ترجمهء « الفتوح » ابن اعثم ( م 314 ه ) : از محمد بن احمد مستوفى هروى ، محقق سدهء ششم هجرى كه از آن به نام‌هاى : فتوحات الشّام و تاريخ فتوح نيز ياد كرده‌اند . « 2 » 4 - 2 . مقتل الشّهداء : تأليف شاعرى با تخلّص « عاصى » به زبان فارسى با تاريخ كتابت 887 ه . ق مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى ضمن معرّفى اين مقتل فارسى مىنويسد : فيظهر انّه مقدّم على « روضة الشهداء » للكاشفى المتوفّى سنة 910 ه . ق . « 3 » 5 - 2 . مقتل الشّهداء : تأليف ابو المفاخر رازى به زبان فارسى كه بارها مورد استفادهء ملّاحسين واعظ كاشفى قرار گرفته و در روضة الشهداء از آن ياد كرده است . مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى دربارهء اين مقتل مىنويسند : ينقل عنه فى روضة الشّهداء كثيراً لا سيّما من منظوماته منها نظم رجز قاسم بن الحسن ( ع ) و منها نظم قول اهل الكوفة فى كتبهم الى الحسين ( ع ) . « 4 » 6 - 2 . مقتل نور الائمّة : تأليف ابو المؤيّد خوارزمى كه ملّاحسين واعظ كاشفى در تأليف روضة الشّهداء از مطالب آن سود جسته است ولى تاريخ تأليف آن براى نگارندهء اين سطور مشخّص نشد . « 5 » بر اين اساس در قدمت زمانى اين پنج اثر منثور پارسى - كه كلًاّ و يا بخش‌هايى از آنها به روايت حادثهء كربلا اختصاص دارد - بر « روضة الشّهداء » ترديدى وجود ندارد . 3 . منابع مورد استفادهء مقتل‌نگاران بررسى منابع اوّليّه‌اى كه مورد استفادهء مقتل‌نگاران سده‌هاى آغازين هجرى قرار گرفته ، مىتواند در شمار اولويّت‌هاى موضوعى عاشورا نظر پژوهشگران را در روشن كردن صحّت و

--> ( 1 ) . سبك‌شناسى ، محمد تقى بهار « ملك الشّعرا » ، ج 1 ، ص 234 تا 236 . ( 2 ) . شكوه شعر عاشورا در زبان فارسى ، ص 158 و 159 . ( 3 ) . الذّريعة الى تصانيف الشّيعة ، ج 22 ، ص 33 . ( 4 ) . همان ، ص 32 . ( 5 ) . شكوه شعر عاشورا در زبان فارسى ، ص 159 .